Sách The Drama

Sách là sản phẩm tinh thần kỳ diệu mà con người từng tạo ra. Cũng như mọi thứ khác, nhiều tựa sách cũng có những điều gây tranh cãi, tạm gọi là drama.

nguồn: pinterest

Welcome tới một cái blog không được tích cực cho lắm. Okie trước khi đi vào nội dung chính, mình muốn nói vài điều:

1. Bài này được lấy cảm hứng từ video của chị/bạn cà rốt và thỏ, vì thế có một vài nội dung bạn có thể nhìn thấy là bưng từ video đó qua đây.

2. Mình viết bài này, ngoài lý do trên, vì mình thấy sách là một dạng văn hóa phẩm, nghĩa là nó cũng tồn đọng những mặt không hay dù cho sách thường được gắn nhãn là tích cực.

3. Giá trị cốt lõi nằm ở việc làm giàu kiến thức của bạn hơn, cho bạn thấy những thứ bạn tưởng là vậy nhưng chưa chắc là vậy, mình không viết chỉ cho vui.

4. Mục đích của mình là cho bạn biết thêm thông tin, việc làm gì với thông tin sau đó là tùy ở bạn nhé, phần trách nhiệm của mình không vươn tới được.

5. Về phần mình, những drama này có tác động tới mình thật: rằng cũng nên tìm hiểu những thứ ngoài lề cuốn sách trước khi quyết định mua/đọc.

6. Mình không có đủ tư liệu để xác minh thực hư hết những drama, cái mình kể là những cái đã xuất hiện, có trích xuất dẫn nguồn để bạn tham khảo thêm, sẽ không phỏng đoán.

7. Một vài cái tên sẽ không được nhắc đến, không phải sợ, tại không có hứng thú.

8. Bài viết sẽ được cập nhật thông qua bạn, để lại drama dưới bình luận hoặc ib nhé.

Ừ dô nè!

---

Drama-vần-vũ-hội

1. Phường dramas về người viết sách

Kiên Trần làm giả bảng điểm IELTS

Độ vài năm trước, IELTS được chú ý rất nhiều và do đó, nhiều cuốn sách, vlog... chia sẻ kinh nghiệm thi IELTS trở nên viral hơn bao giờ hết, và phải kể đến "Kien Tran' s IELTS Handbook". Chuyện không có gì để nói, tới khi có người phốt tác giả làm giả bảng điểm trong giai đoạn đó, và hiển nhiên là nội dung sách không đạt chất lượng. Không dừng lại, nhờ sự siêu việt của mọi người, Kiên Trần không chỉ fake bằng mà còn fake vài thứ khác.

Rõ ràng là người đọc, mua sách đa phần dựa trên mác IELTS 8.5, vậy khi mác đó là đồ dỏm, người mua bị lừa đúng không? Theo mình là có. Mình chưa từng đọc qua sách của anh, nên không rõ anh viết gì. Nhưng mình có rõ 1 điều, sau một khoảng lâu, Kiên Trần đã trở lại với quyển "Chuyến tàu một chiều không trở lại", nghe đâu là mang tư tưởng chống phá nhà nước thì phải. Bạn có thể tìm Kiên Trần ở đây, đây nữa, và chỗ này.

André Aciman thừa nhận tư tưởng ấu dâm

Nếu hỏi đây là ai thì ông này là tác giả "Call Me By Your Name" ấy. Bạn còn nhớ age-gap couple giữa Elio 17 và Oliver 24 không? Tại sao lại là 17 mà không phải là 18 nhỉ? Tạm gác lại câu hỏi đó đi. Quay lại với Aciman, trong một phỏng vấn, ông nói rằng mình cảm thấy bị hấp dẫn về mặt tình dục với những bé gái 12t nhưng chưa bao giờ làm gì hết. Và dựa trên google dịch, thì ông cho rằng vấn đề chênh lệch tuổi tác không làm ông lo lắng: ông không quan tâm nhiều đến những vấn đề mọi người coi là cấm kỵ, dù đó có thể là về chính trị.

Quay lại với câu hỏi trên, nhiều người sau khi xem bài phỏng vấn cũng đặt câu hỏi tương tự. Họ cáo buộc rằng ông là một pedophile (kẻ ấu dâm) và đồn đoán rằng chính tư tưởng đó đã góp phần tạo nên mối tình mùa hè 1983. Mình chỉ dừng lại ở việc xem qua bộ phim chuyển thể, và cũng không lấy làm hoang mang về điều này. Song, mình có công nhận rằng đôi khi những ý niệm, thế giới quan của tác giả, vô tình hay cố ý, sẽ được ẩn dưới nền câu chữ, dù gì đó cũng là sản phẩm của họ mà nên cũng khó tránh khỏi. Về vụ này thì bạn có thể tìm ở đây và cả chỗ này.

Gào bị ghét

Có thể nói, trong giai đoạn vàng son của mình, không ngoa khi nói rằng Gào là nữ tác giả Việt nổi tiếng nhất nhì trong làng viết sách, trên kệ của mình còn hẳn cuốn "Mẹ, em bé và bố" nè. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều vụ bê bối từ chị khiến đọc giả ngán ngẫm và cho rằng cách chị sống không giống cách chị viết.

Với vài đường click chuột, bạn hoàn toàn có thể đọc thấy mấy vụ này, trong đó nổi bật là kiểu cách ăn nói chợ búa trên MXH, người thứ ba, bị tố ăn bám nhà chồng, đưa lời khuyên phản khoa học cho mẹ bầu, bán hàng kém chất lượng... Có thể tóm rằng, chị bị xem là kẻ nói đạo lý nhưng sống như *bíp*. Gào ở đây, ở bên này, và phía kia nữa.

2. Phường dramas về nội dung sách

Bí mật của nước

Từ hồi thi THPTQG môn Văn thì mình mới để ý tới, chứ cũng hông biết cuốn này đâu. Người ta nói rằng tác giả là một tên khoa họa giả dỏm và nghiên cứu của ông về nước là ngụy khoa học. Theo lẽ đó, mọi thông tin, lý lẽ, dẫn chứng trong sách cũng mang tính sai lệch và không đáng tin cậy.

Và dường như sách được xếp vào dòng phi giả tưởng (non-fiction), há như vậy là không đúng hay sao? Sẽ thế nào, nếu độc giả tiếp nhận những kiến thức không đúng khoa học, và đinh ninh vào tính đúng đắn của sách đây? Để đọc thêm, bạn click đây và đây nha!

Trại súc vật

Hay còn được biết tới với cái tên "Chuyện ở nông trại", đây là một tiểu thuyết ngụ ngôn của George Orwell - chủ nhận của loạt cuốn sách cực hay ho. Sách kể về một nhóm động vật trang trại nổi loạn chống lại người chủ của chúng, hy vọng tạo ra một xã hội nơi động vật có thể bình đẳng, tự do và hạnh phúc. Cuối cùng, cuộc nổi loạn bị phản bội, và trang trại kết thúc trong tình trạng tồi tệ như trước.

"Một xã hội bình đẳng, tự do và hạnh phúc", đúng rồi đó. Orwell, thông qua hình ảnh ẩn dụ những con vật, đã phản ánh chế độ toàn trị và hệ thống chính trị xã hội cộng sản, cụ thể là Liên Xô dười thời chủ nghĩa Stalin. Tại Việt Nam, không ngoa khi bảo đây là "cuốn sách chống cộng nhất trong những cuốn sách chống cộng", và ngạc nhiên là, chúng được dịch và phát hành kia kìa. Lần đầu với cái tên "Trại súc vật" nhưng bị cấm (hình như về vấn đề giấy phép phát hành), sau có Nhã Nam dưới tựa " Chuyện ở nông trại" nhưng rồi cũng đã bị thu hồi toàn bộ. Không được đọc thì nhìn lại vụ này đỡ ha, đây nè.

Đắc nhân tâm

Càng nổi tiếng thì càng có nhiều tranh luận, "Đắc nhân tâm" càng không ngoại lệ. Một quyển sách gối đầu giường của nhiều người, kim chỉ nam trong việc ứng xử khôn khéo. Nhưng có không ít người cho là vậy. Họ cho rằng nó thực dụng, khuyên nhủ mọi người nên tử tế - một cách quá mức khiến ta trở nên giả tạo. Ngoài ra, cũng có khá nhiều tranh cãi xoay quanh nội dung sách: trích dẫn hời hợt, đưa ra ví dụ một nửa sự thật,...

Vài người đồn đoán rằng, bản thân tác giả đã không thành thực ngay từ đầu, khi cố tình đổi sang tên Carnegie - giống với tỉ phú Andrew Carnegie như một chiêu trò marketing, một dạng cáo mượn oai hùm. Mình không rõ, sách cũng chưa đọc. Bạn thì nghĩ sao? Thông tin về drama có thể xem ở đây và đây nhé.

Xách ba lô lên và đi

Thật sự cái drama này có tác động lên mình nhiều nhất nè. Cùng Rosie Nguyễn, Nguyễn Phương Mai, Đinh Hằng,... thì Huyền Chip là một cây viết đề tài du ký được yêu mến những năm về trước. Nhưng chỉ mỗi sách của chị Huyền là mình chưa đọc, cũng vì vụ lùm xùm này đây, muốn đọc lắm.

Quay lại, người đọc biết về chị qua cụm từ "hành trình qua 25 quốc gia với 700 đô", và người ta nhớ về quyển sách qua những chi tiết thiếu xác thực và có phần thổi phồng. Cụ thể, độc giả nghi hoặc về việc xin visa quá dễ dàng, chuyện gãy xương hồi phục ngang Quicksilver, chuyện vượt biên và cũng như là mức thu nhập cao kiếm được trong hành trình du ký đó. Và, chị Chip đã thừa nhận mình có cường điệu các chi tiết, cũng như đã xác thực chuyện visa và vượt biên. Với mình, "Xách ba lô lên và đi" vẫn đáng để đọc, nhưng, xin gắn nhãn semi-fiction cho nó, vì chị và sách, vẫn còn mang giá trị lan tỏa rất nhiều. Thông tin thêm mình để đây nhé, còn ai để lại sách cho mình thì mình cám ơn.

Né hội drama làm sao?

Có 2 kiểu cơ bản thế này:

1. Bước ra khỏi hội

Câu hỏi đặt ra là, liệu ta có nên tách tác giả ra khỏi tác phẩm và có cái nhìn khoan dung hơn không?

Cá nhân mình, nếu sách không thuộc thể loại non-fiction, nghĩa là luôn có hư cấu, thì dù cho tác giả như thế nào, sách vẫn sẽ như thế, những chi tiết vẫn sẽ hư cấu, và ta vẫn có thể thưởng thức. Còn là sách tiểu sử, thường thức, y học,... thì nhất mực phải đúng, phải rõ ràng và tin cậy được.

Hoặc nếu bạn có cái nhìn ít rộng mở hơn tí, khép sách lại và dừng đọc. Hoặc tử tế hơn, tặng cho mình, và bạn sẽ góp mặt vào danh sách nhà tài trợ của blog, thân ái.

2. Không bước vào hội từ đầu

Một tip dễ nhất là, lật bìa sau sách, tìm đọc những lời đánh giá, phê bình của những người có tiếng, phía xuất bản dùng chúng để nâng cao độ uy tín của quyển sách và vậy nên bạn cứ việc tận dụng, vì chúng miễn phí.

Hãy tìm hiểu tiểu sử, danh tính của tác giả và cũng như những thông tin bên lề của tác phẩm để có cái nhìn toàn cảnh hơn. Có thể cồng kềnh hơn đấy, nhưng cũng giống chuyện mang áo mưa bên người, dù trời có thế nào, bạn vẫn đã thủ sẵn, dù trời có thế nào. Áo mưa hiểu theo nghĩa của bạn, kiểu nào cũng đúng hết. Chuyện lựa sách là cả nghệ thuật, rất may, ở đây có người đang nhận mình là một nghệ sĩ quèn.

Kết

Mình sẽ không kết luận bất cứ gì hết. Mình xin kết phần kết luận. Bạn có thể làm điều số 8 phía trên, just in case.